Fala uderzeniowa – charakterystyka i zastosowanie kliniczne

Autor

Dr n. med. Maciej Królak to doświadczony specjalista fizjoterapii z ponad trzydziestoletnim doświadczeniem w diagnostyce funkcjonalnej i leczeniu dysfunkcji narządu ruchu. Ukończył liczne kursy doskonalące z zakresu fizjoterapii, co pozwala mu na dobór odpowiednich metod leczenia dostosowanych do indywidualnych przypadków. Zdobyta wiedza jest przez niego wykorzystywana w codziennej praktyce.

Jest certyfikowanym terapeutą metody sonofeedback, a obrazowanie USG stosuje w terapii z pacjentami ortopedycznymi. Posiada bogate doświadczenie w stosowaniu fali uderzeniowej, zarówno skupionej, jak i rozproszonej, w przypadkach ortopedycznych i urologicznych.

W swojej praktyce wykorzystuje nowoczesne technologie, takie jak laser wysokoenergetyczny Hiro.3 oraz głęboką stymulację elektromagnetyczną Salus Talent, co znacznie skraca proces leczenia. Jego szerokie doświadczenie kliniczne, zdobyte w ośrodkach akademickich, gwarantuje trafną diagnostykę i skuteczne leczenie.

Specjalizuje się w pracy z pacjentami po urazach i kontuzjach narządu ruchu, z bólami kręgosłupa oraz ze schorzeniami urologicznymi. W terapii szczególny nacisk kładzie na edukację i profilaktykę, aby zapobiegać kolejnym urazom.

Dr Królak przywiązuje dużą wagę do budowania dobrych relacji z pacjentami, co sprawia, że terapia przebiega w przyjaznej atmosferze i spełnia oczekiwania chorych.

Terapia falą uderzeniową (ang. Shock Wave Therapy, ESWT) stanowi jedną z szerzej stosowanych metod fizjoterapeutycznych wykorzystywanych w leczeniu schorzeń narządu ruchu.

W praktyce światowej od wielu lat znajduje zastosowanie w rehabilitacji ortopedycznej, sportowej oraz pourazowej, natomiast w Polsce jej popularność systematycznie rośnie.

W terapii wykorzystywane są najczęściej dwa rodzaje fali uderzeniowej:

•  Zogniskowana fala uderzeniowa  FSWT (Focus Shock Wave Therapy
• Radialna fala uderzeniowa RSWT ( Radial Shock Wave Therapy.

Najczęściej podczas jednej sesji terapeutycznej wykonywane są oba rodzaje fali.

Przebieg zabiegu ESWT

Zabieg wykonywany jest z użyciem aparatu emitującego impulsy elektromagnetyczne i  akustyczne. Wykonanie zabiegu zawsza poprzedzone jest badaniem USG i krioterapią  wykonaną na okolicę zabiegową. Po przeprowadzeniu wywiadu klinicznego  dobierane są parametry terapeutyczne. Na głowicę aplikowane jest medium kontaktowe (żel), a następnie przykładana jest ona do wybranego miejsca. W trakcie sesji możliwe jest odczuwanie dyskomfortu, zwłaszcza w przypadku tkanek bolesnych lub stosowania wyższych parametrów energii. Objawy te mają charakter przejściowy.

W praktyce klinicznej najczęściej stosuje się 3 do 5 zabiegów w odstępach 1-2 tygodniowych.

W wielu placówkach – zarówno prywatnych, jak i finansowanych ze środków NFZ – wymagane jest skierowanie lekarskie.

Przeciwwskazania do stosowania ESWT

Do głównych przeciwwskazań należą:

• aktywne choroby nowotworowe,
• ciąża,
• ostre stany zapalne i infekcje,
• choroby zakaźne,
• obecność rozrusznika serca (przeciwwskazanie do zabiegów w obrębie klatki piersiowej),
• nieukończony proces wzrastania kości,
• zaburzenia krzepliwości krwi,
• po podaniu leku sterydowego zabieg ESWT można wykonać na tą okolicę po upływie 4 tygodni.

Ostrożność zalecana jest u pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego oraz w przypadku świeżych urazów z obecnością krwiaka.

Efekty terapeutyczne ESWT

Dostępne publikacje naukowe oraz obserwacje kliniczne wskazują na szerokie spektrum efektów wynikających ze stosowania fali uderzeniowej.

1. Działanie przeciwbólowe

Modulacja receptorów bólowych oraz poprawa ukrwienia miejscowego mogą prowadzić do zmniejszenia dolegliwości bólowych.

2. Wpływ na proces zapalny

Impulsy akustyczne modulują procesy zapalne oraz wspierają fizjologiczne mechanizmy regeneracyjne.

3. Wspomaganie gojenia tkanek kostnych

Terapia może stymulować procesy osteogenezy, co ma znaczenie szczególnie w przypadkach trudno gojących się złamań.

4. Redukcja zwapnień i zmian przeciążeniowych

ESWT znajduje zastosowanie m.in. w leczeniu entezopatii i zmian, takich jak ostroga piętowa.

5. Poprawa metabolizmu i mikrokrążenia

Zwiększenie przepływu krwi oraz pobudzenie metabolizmu tkanek sprzyja również terapii blizn i rozstępów.

6. Rozluźnienie tkanek miękkich

Zmniejszenie napięcia mięśniowego może wpływać na poprawę ruchomości stawów i redukcję dolegliwości bólowych.

Działania niepożądane

Terapia jest uznawana za metodę bezpieczną. Działania niepożądane mają zwykle charakter krótkotrwały i obejmują:

• miejscowy ból,
• zaczerwienienie i obrzęk,
• niewielkie krwiaki,
• przejściowe nasilenie bolesności w obszarze zabiegowym.

Wskazania do stosowania ESWT:

• zapalenie powięzi podeszwy i ostroga piętowa górna i dolna
• ból ścięgna Achillesa
• łokieć tenisisty i golfisty
• przewlwekłe entezopatie
• zespół przeciążenia mm piszczelowych
• zespół krętarzowy i zapalenie powięzi biodrowo-piszczelowej
• zwapnienia okołostawowe
• zespół bolesnego barku
• kolano skoczka
• terapia stawów skroniowo-żuchwowych
• źle gojące się rany
• opóźniony zrost kostny
• choroba Peyroniego
• zespół przewlwkłego bólu miednicy przy zapaleniu gruczołu krokowego ( IPPS)
• zaburzenia erekcji